Lorentz-lyceum Eindhoven
tijdens de Duitse bezetting
1940 - 1944

Boek: Lorentz-lyceum 1930-1980, door H.W. van Tricht, J. Meerdink, W.A.A. Habets (red.)

Lorentz-lyceum Eindhoven tijdens de Duitse bezetting

Ook het middelbaar onderwijs kreeg te maken met heftige  gevolgen van de oorlog.

In 1960 schrijft de rector dr. H.W. van Tricht een inleidend retrospectief verhaal met de kop "de oorlog" voor boekwerk van het 50-jarig jubileum, 1930 - 1980 van het Lorentz-lyceum.
Hij is van 1940 tot 1962 als rector verbonden aan het lyceum. Hij gaat in het voorjaar van 1940 vanuit Baarn met zijn gezin wonen in Kwartelstraat 4. Het is een grote huurwoning van Philips in het villapark. Je was met je baan en je woning deels afhankelijk van Philips, normaal voor die tijd. De verbondenheid tussen de Philips fabrieken, Philips kader en Lorentz-lyceum waren zeer nauw.

In zijn "oorlogsverhaal" is hij relatief bescheiden over zijn eigen verzetsdaden, want na de bezetting wordt hij door de gemeente Eindhoven aangeduid als "karaktervolle verzetter en illegale werker", zoals verzetsstrijders in het voorjaar 1945 omschreven werden.
We citeren uit het boek en zijn verhaal. De website Eindhoven4044.nl heeft zoveel mogelijk de feiten gecontroleerd en soms is het verhaal aangepast en zelfs aangevuld. 



  
 

Parklaan 11 t/m 17 : twee van de vier woonhuizen waren bestemd als school. Vanaf 1930 was nummer 17, het rechter hoekhuis, in gebruik als Lorentz-lyceum. Vanaf 1936 werd ook huisnummer 15 door het Lorentz-lyceum in gebruik genomen. In 1962 verhuisde het lyceum naar een eigen gebouw aan de Celebeslaan. De huidige naam is Lorentz Casimir Lyceum.

Aanloop tot de Duitse inval op 10 mei 1940

Het besef dat een oorlog met Duitsland naderde, was in een kleine Philips-kringen al vanaf 1934 duidelijk. De bedrijfsjurist, mr. J.L. Hamming – die later door het naziregime zou worden vermoord – werkte al sinds oktober 1934 aan een plan voor de evacuatie van machines en materieel naar een fabriek achter de Hollandse Waterlinie.

Dit evacuatieplan is driemaal in werking gezet. Zowel in november 1939, inval Polen, als in april 1940, na de invasie van Noorwegen en Denemarken, is de Philips-top met familieleden naar Den Haag vertrokken. Rector van Tricht schreef hierover: "Zo kwam het dat op een morgen in april '40 een paar dozijn leerlingen op school ontbraken. De meesten zaten nu bij Den Haag en het enige wat wij konden doen, was ze hun schoolboeken met een taak sturen, want het was duidelijk dat ze na de eerste opwinding in de landerigheid van het nietsdoen en afwachten terecht zouden komen. Toch is het mogelijk dat de ouders deze activiteit van de school meer waardeerden dan de kinderen..." De leerlingen en andere gezinsleden bleven in Den Haag. Kader en top keerde terug naar Eindhoven.

Na de Duitse inval op 10 mei vertrokken de top van Philips en het kaderpersoneel op 12 mei 1940 wederom uit Nederland. Zij maakten daarbij gebruik van de Britse marine.
"Achttien leerlingen bereikten met hun ouders Engeland," schreef de rector. Lang niet iedereen van het Philips kaderpersoneel dat met de trein vertrok – zo'n 150 man – bereikte de Britse schepen; zij kwamen na de capitulatie terug, zoals Aard van Wijk. Het evacuatieplan mislukte voor een groot deel, omdat men geen Duitse luchtlandingstroepen had verwacht; parachutisten waren toen nog een geheim wapen. 

 Benjamin Gokkes 
Amsterdam, 6 augustus 1905 – Neukirch, 8 maart 1943
Tijdelijk docent Frans  Lorentz Lyceum
Werkzaam als leraar in Breda op Gymnasium en HBS.
Rector van Joodsche Lyceum.

Ontslag Joodse leraren

De Duitse inval was tijdens de pinkstervakantie voor scholieren, die duurde tot 14 mei of tot 20 mei. De eerste schoolweken zijn redelijk normaal verlopen met overgangsexamens en in juni '40 behaalden een achtaantal leerlingen hun HBS-b diploma  zoals Rene Wesselink, later student in Delft, in 1943 ondergedoken in Eindhoven, die echter in 1944 bij een Duitse razzia in zwembad van de IJzerenman gevangen wordt genomen en omkomt in een concentratiekamp. Hij is niet in Duitse dienst is gegaan zoals de rector schrijft.

Op 22 november 1940 was het bestuur verplicht, volgens de nazi-opdracht, om Joodse leraren te ontslaan. Het betrof een drietal leraren: de heer drs. L.A. Hes, de heer B. Stokvis en Benjamin Gokkes. De laatste twee docenten kwamen met hun gezin om. Alleen de familie Hes kwam, via onderduik en later opgepakt, terug uit het concentratiekamp Theresienstadt. Het zoontje David J.A. Gokkes overleefde de oorlog doordat zijn moeder de vierjarige peuter nog snel over de schutting aan hun buurvrouw kon geven bij hun arrestatie.
Docent Hes zou na terugkeer nog 34 jaar (1933-1971) verbonden zijn aan het lyceum, de oorlogsjaren niet meegeteld.

Groepsfoto van leraren en leerlingen van het Joodsch Lyceum te 's-Hertogenbosch, juli 1942
foto https://beeldbankwo2.nl
Namen en foto bij erfgoedshertogenbosch.nl

Joodse leerlingen van school!

"In de zomer van '41 kwam de lang gevreesde klap tegen de Joodse leerlingen." Die moesten van school af.
Alle middelbare- en muloscholieren uit Eindhoven en omgeving werden verplicht naar de Joodse school in Den Bosch te gaan. Van Tricht schrijft: "We geloofden toen werkelijk nog dat het daarbij blijven zou."

Doctorandus Gokkes, die eerder ontslagen was als Joodse docent op het Lorentz, werd nu rector van dit "Joodsche Lyceum" dat bestaan heeft van 20 november 1941 tot 15 september 1942. Toen waren alle Joden afgevoerd, volgens de Nazi's.

Welke Eindhovense leerlingen zaten op de "Joodsche school"? Een aantal namen zijn bekend zoals Abraham Goudsmit, David en Annette Goudeket, Abraham Samuel Kleerekoper, ( Jozef ?) de Vries, Tine Frank, Jacques Groenewoudt *, Charles de Vries, Rosa Wolf, Jo de Vries, Ernst Cohen *. Ursula Hes * en Albert Comes de Mesquita. Dit is geen volledige lijst en de leerlingen kwamen ook van andere Eindhovense scholen en uit brabantse steden zoals Tilburg, Oss en Breda. * = Leerling Lorenz

 Bevrijdingsproclamatie van november 1813, opgesteld door Gijsbert Karel van Hogendorp. Nadat de troepen van Napoleon verzwakt Nederland verlaten.


Proclamatie van 1813
Vanaf 17 september 1941 was er een verbod om portretten van levende leden van het Koninklijk Huis in openbare gebouwen en scholen aan de muur te hebben hangen. De rector dr. H.W. van Tricht heeft toen in plaats van Koningin Wilhelmina de bevrijdingsproclamatie van 1813, waarvan hij een origineel exemplaar in privé-bezit had, opgehangen.
De Duitse bezetter is deze tekst nooit opgevallen of begrepen, want de verklaring was natuurlijk een en al protest tegen de huidige bezetter.

Oranje Boven !
Holland is vry.
De Bondgenooten trekken op Utrecht.
De Engelschen worden geroepen.
De Franschen vlugten aan alle kanten.
De zee is open.
De koophandel herleeft.
Alle partijschap heeft opgehouden,
Al het geledene is vergeeten
En vergeeven.
Alle de aanzienlijken komen in de regeering.
De regeering roept den Prins uit
Tot Hooge Overheid.
Wij voegen ons bij de bondgenooten
En dwingen den vijand tot vrede.
Het volk krijgt een vrolyken dag
Op gemeene kosten.
Zonder plundering noch mishandeling.
Elk dankt GOD.
De onde tijden komen wederom.
Oranje Boven !

Duitse propaganda affiches met de "ideaal-germaanse vastbesloten robotssmoelen" volgens van Tricht.

Nazi propaganda verbrand
In het voorjaar van 1942 schrijft de rector: "Ook kwamen er reclameplaten voor dienstneming tegen Rusland, bij de "Waffen-SS": die moesten op school aangeplakt worden." De weigering dit te doen was in het land vrij algemeen, er waren op scholen demonstraties en vernielingen geweest, dus moesten de schooldirecties beoordelen of 't aanplakken raadzaam was. Nou, dat was het niet! stelde ook het Lorentz vast. "De platen stelden "ideaal-germaanse vastbesloten robotssmoelen" voor, ze brandden goed."  

In '43 was de situatie gevaarlijker en aan de andere kant iets veiliger. Na de Duitse nederlagen in El Alamein en Stalingrad gingen de in Brabant vrij zeldzame Duitsgezinden begrijpen, dat er nog weleens een andere tijd kon aanbreken, waarin ze geen mooi "pakkie" meer aan zouden hebben maar iets gestreepte. Je hoefde voor verraad door die lieden al minder op te passen. Zij pasten wel op.
"De politiecommissaris W. Dijs, die verkeerd was, heeft zijn zoon Hans Dijs een hele tijd op het Lorentz gelaten. Binnen de school nam niemand een blad voor zijn mond, maar er is nooit gebleken dat die commissaris iets wist."

Het gevaarlijke was de dreigende tewerkstelling van scholieren in Duitse fabrieken, de "Arbeitseinsatz". Requisitie in het hele land: niet naar school gaan, want daar kon je weggehaald worden. De jongens beneden de 18 en meisjes waren nog "veilig". Dus doken de jongens van 18 en ouder onder.

Jan Zijdenbos 
16 december 1924 -  6 december 1942

Sinterklaasbombardement 

Het bombardement op Philips van 6 december 1942, kostte minimaal 130 burgerslachtoffers het leven, onder wie een van onze leerling Jan Zijdenbos. "Zijn portret heeft jaren in de aula gehangen," tekent Van Tricht op.

De Duitse bezetters hebben het Lorentz-lyceum nooit doorzocht. Ook kende het lyceum geen scholieren of docenten die zich tot het NSB-gedachtegoed bekeerden.

Een gevaarlijk ogenblik was toen de NSB-burgemeester Pulles de adressen van de oud-leerlingen opvroeg; dit natuurlijk met het oog op tewerkstelling in Duitsland. Weigering van deze gegevens 'kon als sabotage worden opgevat'. Dit was de standaardformule om met een concentratiekamp te dreigen. 'Ik ben toen een paar dagen ondergedoken,' schrijft Van Tricht.

De ambtenaar die de lijst moest regelen, heeft het verzoek uiteindelijk 'vergeten'. Op het gemeentehuis of arbeidsbureau hadden ze de opdracht van 'boven' ontvangen; ambtenaren hebben de orders uitgevoerd, maar daarna 'vergeten' om te controleren of de gegevens waren ingeleverd. Deze vorm van passief verzet kwam veel voor. Lees de verhalen hierover bij het Gewestelijk Arbeidsbureau Eindhoven.

 




Eindhoven. Jongens en meisjes Lyceum "Lorentz"
Uit de ansichtkaarten verzameling van Jan Spoorenberg

Wat niet in het 'oorlogsverhaal' stond:

Een van de docenten was mej. J. Tinbergen, docent Duits aan het Lorentz Lyceum en actief met hulp aan Joodse onderduikers. Haar rol hierin op het Lyceum is onbekend.
Lees apart verhaal over haar rol tijdens de bezetting

Het is wel bekend dat sommige Joodse kinderen onder een valse naam stonden ingeschreven bij het Lorentz. Een voorbeeld is Lodewijk T. M. (Lode) Ornstein uit Utrecht, die als 'Luuk van der Broek' werd ingeschreven en de eerste klas van het Lorentz Lyceum doorliep van 1943 tot 1944. Deze twaalfjarige jongen was ondergedoken bij de weduwe van de gefusilleerde Geldropse ambtenaar Heurkens uit Geldrop. Dit verhaal is te lezen op: https://www.eindhoven4044.nl/50/Oorlogsherinneringen-van-Leendert-van-Wijk.pdf
Hiernaast zijn een aantal Joodse leerlingen en hun ouders geholpen bij hun onderduik. Het betreft hier onder andere Uti Hess, Hans en Jacques Groenewoudt en Ernst Cohen.

De Nationale Jeugdstorm roept!
Tijdens de bezetting scholieren te werven voor een nieuwe toekomst.
Affiche https://beeldbankwo2.nl

Voorjaar van '44

In het voorjaar van 1944 begon de oorlog weer naar ons toe te komen. D-Day kwam dichterbij. De geallieerden bombardeerden 's nachts spoorwegemplacementen in Noord-Frankrijk en België tot Hasselt toe. Niemand wist of Eindhoven ook op het programma stond, en de school lag vrijwel tegen het spooremplacement aan.

Er waren schuilkelders in de omgeving; de helft van de kinderen kon erin, dus de school werkte in twee ploegen.

Met Pinksteren 1944 kwam de al lang dreigende inbeslagname van gebouwen. Het pand Parklaan 15 werd gevorderd. Van Tricht schrijft: 'Ik had de doorgang binnenshuis snel laten dichttimmeren; de "Duitse gasten" hadden dus hun eigen achterdeur. Zo hebben we een week of zes langs elkaar heen geleefd. Een keer heb ik een gesprek met ze gehad. Na 35 jaar kan ik het gesprek nog woordelijk citeren. Een dikke, wat oudere onderofficier had het over Rusland, waar ze vandaan kwamen. Het ging over het vuil en het ongedierte. "U weet niet hoe goed u het heeft, Mijnheer de directeur, zolang Duitsland zijn brede rug ervoor blijft lenen!" "Ja", dacht ik, "dat zal wel, maar het is toch van latere zorg; eerst jullie."

De toelatingsexamens voor schooljaar '44-'45 hebben we afgenomen in de Nutsschool aan de Akkerstraat, die ver van het emplacement lag. De eindexamens vonden soms plaats bij examinatoren en kandidaten aan huis.

  
 

Leerlingen, oud-leerlingen en docenten in het verzet

Omdat het Lorentz Lyceum gevorderd was door de Engelse troepen, werden de lessen gegeven in drie huizen in Gestel en vier in het Villapark. Deze huizen stelden een of meer kamers voor een klas ter beschikking. Dit plan kreeg perspectief toen iemand ontdekte dat je voor onderwijs kolen kon krijgen. Zo lukte het: er kwamen kolen, kachels, nieuwe ruiten, de banken en borden. Zelfs het krijt kwam ook ergens vandaan. We kregen een lichtrantsoentje en, als proef, TL-buizen (een stroombesparende nieuwigheid).  

De bevrijding

Toch kregen we voor dit gelukkige besef maar heel weinig tijd. Op de avond na de dag van onze bevrijding bombardeerden de Duitsers – noch door vliegtuigen, noch door luchtafweer gehinderd! – de Engelse en Canadese colonnes, maar vooral de feestvierende stad. Vier leerlingen van onze school kwamen daarbij om: Marieke Blankevoort, Els en Loes van Ketel en Agaat Verrijn Stuart. Meer informatie over Marieke Blankevoort is hier te vinden.

De school was op een paar ruiten na niet beschadigd, maar weldra werd deze door de Engelsen gevorderd, en nu helemaal en voor een lange periode. Ik was blij dat ik het instrumentarium natuurkunde al in het voorjaar, toen de nachtelijke bombardementen door de Geallieerden op spoorlijnen begonnen, onder de ouders verspreid had.

Half november 1944 waren de gemoederen zover tot rust gekomen – behalve de voedselkwestie en de bezorgdheid over de ellende in onbevrijd Holland, die ons door nachtelijke koeriers ter ore kwam, niet in de vorm van understatements – dat wij konden pogen een school te improviseren.

Tien van de 23 leraren waren afwezig: de heren dr. ir. B. Groeneveld en dr. P.C. Tielrooy meldden zich als reserve-officier; de heren dr. J.C.B. Eykman en dr. J.H.J. Willems lieten zich tot pseudo-majoors bij het Militair Gezag aanstellen; de heer drs. J.C.P. Heijbrock ging als tolk met de Geallieerden mee en zei het Lorentz Lyceum alleen in figuurlijke zin vaarwel. De heer dr. J. Meerdink kon zijn nieuwe ambt bij ons pas na de eindoverwinning aanvaarden, doordat hij evenals mej. Bom, mevrouw van Cappelle, en de heren dr. H. Emmer en dr. K. Nauta, in onbevrijd gebied zat. Wij zouden echter hulp krijgen van een viertal docenten van andere Eindhovense scholen, en een Philipsman. Mevrouw drs. J. Tinbergen werd plaatsvervangend conrectrix en ik (dr. H.W. van Tricht) zou pseudo-Frans en pseudo-Engels geven in de onderbouw.

Dit en nog wat meer vertelde ik mijn leerlingen toen we op 27 november 1944 in de grote zaal van het Philips Ontspanningsgebouw voor het eerst weer tegenover elkaar stonden. De leerlingen ongetwijfeld met tegenstrijdige gevoelens, ik met de vaste overtuiging dat het herstellen van het regelmatige leven broodnodig voor hen was.

Marieke Blankevoort ( Lijsterlaan 7 Eindhoven)
Uit het december 1944 van de Lorentz-lyceum Schoolkrant “Rond de kastanje”

 Uit het Bevrijdings- en kerstnummer (december 1944 ) nr. 23 van de Lorentz-lyceum Schoolkrant “Rond de kastanje”.
Onderaan welke schoolkranten aanwezig zijn na schenking in https://www.rhc-eindhoven.nl

 Agaat Verrijn Stuart. Pluvierlaan 6, omgekomen Leeuweriklaan 7
Uit het december 1944 van de Lorentz-lyceum Schoolkrant “Rond de kastanje”

https://eindhoven4044.nl/8/Verrijnstuart.html

Els en Loes van Ketel  Leeuweriklaan 7
Uit het december 1944 van de Lorentz-lyceum Schoolkrant “Rond de kastanje”

 “Rond de kastanje” pagina 302 met verhaal van de redactie waarbij men stelt dat er geen NSB'ers op school waren

  “Rond de kastanje” pagina 301  met verhaal van rector Van Tricht

 Het Parool "weekblad voor bevrijd Nederland" adverteerde in het bevrijdingsnummer in 1944.
Hiernaast natuurlijk advertentie voor Philips

De start geschiedenis van het Lorentz-lyceum Eindhoven

Een chemicus als rector

De benoeming van dr. W. H. van Mels tot rector van het nieuw op te richten lyceum in Eindhoven.

Dit is het vierde neutrale lyceum in ons land; Den Haag, Amsterdam en Baarn gingen Eindhoven voor. Het is de eerste keer dat een chemicus tot rector wordt benoemd. Naast een waardering van de didactische, organisatorische en persoonlijke kwaliteiten van de functionaris (hij was overigens al jaren conrector in Baarn), ziet men hierin een erkenning van het grote belang van de natuurwetenschappen in het moderne voorbereidend hoger onderwijs.

De eerste docenten waren onder andere:
Drs. P. A. van Rossen, leraar Frans; drs. P. Bronkhorst, leraar Wiskunde; mevrouw G. Bredemeyer – van der Meulen, lerares Handwerken; mej. Van der Lee, lerares Engels; en de heer Kars, leraar Geschiedenis.

Mej. J. Tinbergen, lerares Duits, (in dienst van 1934-1947) heeft tijdens de bezettingsjaren diverse jonge Joodse kinderen en gezinnen geholpen met onderduiken. Zij had contact met diverse andere verzetsmensen. Lees het aparte verhaal hierover door hier te klikken.

Het Neutrale Lyceum
In een advertentie in het Eindhovens Dagblad van 20 januari 1930 stond een oproep voor de aanmelding van leerlingen.

De eerste klas startte op 1 september 1930 met 27 leerlingen, en de tweede klas telde negen leerlingen.

De school was voornamelijk bedoeld voor de kinderen van hoger, niet-katholiek personeel van Philips en telde onder haar leerlingen onder anderen de kinderen van Frits Philips. De school begon zonder financiële steun van de overheid; die steun kwam van Anton Philips.

Het Lorentz-Lyceum
De officiële opening van het Lorentz-Lyceum werd gevierd in het Chicago-theater op woensdag 3 september 1930. Na de opening en diverse toespraken gingen de aanwezigen per autobus naar het Lorentz-Lyceum aan de Parklaan 17 om het gebouw te bezichtigen. De klaslokalen bleken veel licht te ontvangen en waren voorzien van een moderne inrichting. Er hingen verschillende opmerkelijke schilderijen, en een aantal bloemstukken sierden de hal. Het Eindhovens Dagblad schreef dat de thee in een van de lokalen op de bovenverdieping werd geserveerd.

Kunst bleef een onderdeel van de klaslokalen; zo hingen er in 1933 schilderijen van Pitt Kreuzberg in de lokalen, en in 1935 werk van Nico Eekman en Johan Kuypers (zoon van Cornelis Kuypers).

Het Lorentz-Lyceum

In eerste instantie was het Lorentz-Lyceum alleen gevestigd aan de Parklaan 17 (destijds Parklaan 1i). Pas in 1936 werd ook Parklaan 15 bij de school betrokken.

De naam Lorentz-Lyceum is verbonden met Hendrik Antoon Lorentz (Arnhem, 18 juli 1853 – Haarlem, 4 februari 1928), een van Nederlands grootste natuurkundigen en winnaar van de Nobelprijs voor de Natuurkunde in 1902. Zijn weduwe gaf in 1930 toestemming om de naam Lorentz-Lyceum te gebruiken. Later zijn er in Nederland meer lycea met de naam "Lorentz" gesticht, zoals in Arnhem en Haarlem.

Meer info: https://nl.wikipedia.org/wiki/Hendrik_Lorentz

De Vierschaar

Bovenstaande foto toont het bijgebouw van het Lorentz-Lyceum, dat in 1932 werd gebouwd en in 1935 nog eens werd uitgebreid.

In 1961 vestigde de Nutskweekschool zich in deze panden aan de Parklaan en de houten barakken achter het hoofdgebouw, genaamd De Vierschaar. In deze barakken, die al uit de begintijd van het Lorentz-Lyceum stamden, waren onder andere de kantine en een handenarbeidlokaal gevestigd.

Na het vertrek van de Nutskweekschool in 1966 werden de panden 15 en 17 weer woonhuizen.

Parklaan 17

Parklaan 17 had veel lichtinval door de afwezigheid van begroeiing, en de negen kamers waren in de eerste jaren voldoende voor de leerlingen en docenten.

In de voortuin van Parklaan 17 is de monumentale boom uit de beginperiode tussen 2022 en 2023 verwijderd, tijdens een volledige verbouwing van dit woonhuis.

Parklaan 15 -17 foto jaren 1970-1980.

1962: School met een eigen stijl: Lorentz-lyceum verwierf een uitstekende naam. 

Opening Nieuwbouw en Geschiedenis van de School

De leerlingen konden geen stekje planten van de oude kastanjeboom van de voormalige Lorentz-villa's bij het nieuwe schoolgebouw.
Het nieuwe, riante gebouw wordt hedenochtend officieel geopend, maar is al sinds november vorig jaar in gebruik.
De schoolgemeenschap zal het met een jonge eik moeten doen.
De naam van het schoolblad, "Rond de kastanje", zal waarschijnlijk gehandhaafd blijven uit respect voor het verleden.
Het Lorentz Lyceum opende zijn deuren op 4 september 1930 met 27 eerste- en 9 tweedeklassers.
De "Vereniging Neutraal Lyceum" werd opgericht in Eindhoven op 30 april 1929.
De naam "Lorentz Lyceum" werd pas twee jaar geleden officieel aangenomen, hoewel iedereen in Eindhoven er al langer zo over sprak.
De docenten van de beginjaren vonden de oorspronkelijke naam te lang en omslachtig en kozen voor "Lorentz".
Het lyceum begon in één villa, breidde uit met een tweede en later twee barakken die in de oorlogsjaren door de Duitsers en Engelsen werden gebruikt.
De school heeft door de jaren heen een grote bekendheid verworven, ook buiten Eindhoven.
Het leerlingenaantal is gestegen van 36 in 1930 naar 417 nu.
Het aantal docenten is gestegen van 11 in 1930 naar 29 nu.
Het Lorentz Lyceum heeft altijd een aparte plaats ingenomen in het middelbaar en voorbereidend hoger onderwijs in de stad.

Eigen Stijl en Activiteiten

Het Lorentz Lyceum heeft een eigen stijl die op verschillende gebieden tot uiting komt.
De school is aangesloten bij de "Artistieke Interlyceale" en heeft recentelijk de wisselbeker gewonnen voor de hoogst gewaardeerde artistieke prestaties van leerlingen.
Muziek speelt een belangrijke rol in de schoolgemeenschap met een schoolkoor onder leiding van Piet v.d. Goor dat werken uitvoert zoals het "Stabat Mater" van Pergolesi en de "Krönungsmesse" van Mozart.
Toneel en declamatie zijn essentiële elementen van het schoolleven.
Het onderwijs op het Lorentz staat op een hoog peil, met een hoog percentage geslaagden in vergelijking met het landelijk gemiddelde.
De eerste eindexamens HBS-B vonden plaats in 1934, gymnasium in 1935 en HBS-A in 1939 (deze studierichting werd later toegevoegd).

Cijfers en Feiten uit het Verleden

Begin 1932: oprichting schoolclub.
1937: oprichting vereniging van oud-leerlingen.
Najaar 1938: eerste uitgave schoolkrant "Rond de kastanje".
1940: de school ontving eindelijk rijkssubsidie.

Cijfers en Feiten over de Nieuwbouw

Eind 1953: overdracht van de grond.
Begin 1954: eerste opdracht aan een architect verstrekt.
Oktober 1954: gemeentebestuur keurde de bouwplaats goed.
April 1957: besluit tot realisering van het nieuwe plan (het huidige schoolgebouw).
Januari 1959: goedkeuring van het ministerie ontvangen.
Februari 1959: aanbesteding vond plaats.
April 1959: bouwvergunning verstrekt.
Mei 1959: eerste paal de grond in.
Oktober 1959: eerste steenlegging.
Juli [1960]: het hoogste punt werd bereikt.
Oktober 1961: eerste oplevering.
November 1961: school officieus in gebruik genomen.

Rectoren

Eerste rector: dr. W. H. van Mels (tot zijn overlijden op 15 september 1939).
Waarnemend rector: dr. J. C. B. Eijkman (tot 15 februari 1940).
Vervolgens rector: dr. H. W. van Tricht (tot zijn pensionering op 1 november 1961).
Huidige rector: dr. J. Meerdink.
Conrector (vanaf januari 1949): dr. P. Bronkhorst.

Het Nieuwe Schoolgebouw

Eerste en tweede verdieping: zestien leslokalen.
Praktijkvleugel: zes lokalen (scheikunde, natuurkunde, tekenen, handenarbeid, biologie en aardrijkskunde).
Twee gymnastieklokalen (jongens en meisjes) met douche- en kleedruimten.
Centrale grote zaal (systeem "lokalen van de docenten") voor feestelijke bijeenkomsten (capaciteit 500 personen) en overblijfruimte voor leerlingen.
Mozaïek in de hal van kunstenares Nel Klaassen uit Zandvoort.

Artikel in Nieuwe Eindhovense Krant - 6 januari 1962

Bronnen

Boek: Lorentz-lyceum 1930-1980, door H.W. van Tricht, J. Meerdink, W.A.A. Habets (red.), 119 pagina's. Met voorwoord van ir. H.P. Maas Geesteranus, voorz. schoolbestuur, uitgave 1980
Aanwezig in archief Eindhoven: https://www.rhc-eindhoven.nl

Leerlingen verlaten Nederland tijdens de Duitse inval
Als de Philipsdirectie het land wilde verlaten, diende zij onmiddellijk naar Hoek van Holland te vertrekken, waar Britse oorlogsbodems gereed lagen om de leden van de regering aan boord te nemen. De beslissing viel snel. Binnen het uur begaven Anton Philips en zijn echtgenote, vergezeld van de directieleden Otten, Loupart en Van Walsem, alsmede de stafleden N. Ammeraal, Van den Berg, Hijmans en mej. T. Naber – vrijwel allen tezamen met hun gezin – zich op weg naar Hoek van Holland. Frits Philips bleef als enig lid van de directie in Nederland achter. 
Lorentz-leerlingen die met hun ouders mee vertrokken zijn o.a.:
Tineke van Walsem  (17 jaar in 1940)
Diek Otten, zoon van Frans Otten (13 jaar in 1940)


Familie van Tricht
dr. H.W. van Tricht is getrouwd met Anna Adrlana Cornelie Labrijn.
Het gezin komt in 1940 in Eindhoven te wonen, Kwartelstraat 4. Is dan benoemd tot rector.
In 1925 krijgen ze een zoon Aleid Gerhard geboren op 16 maart 1925. Op 6 september 1929 komt er een dochter Elise Johanna Christina. 
https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ABCDDD:010846363:mpeg21:p004

Eindhoven4044.nl heeft zijn collectie schoolbladen geschonken aan Het Regionaal Historisch Centrum Eindhoven (RHCe). De volgende aexemplairen zijn nu aanwezig in het archief:

Rond de kastanje
1944 (gedrukt in de kleur: oranje)
Ontbrekende nummers: 1 t/m 22

Dec. nr. 23: pp. 298-315 (Bevrijding en herdenkingsnummer)

1945
Sept. nr. 24: pp. 318-324

Okt. nr. 25: pp. 326-332

Nov. nr. 26: pp. 334-344

Dec. nr. 27: pp. 346-356

1946
Jan. nr. 28: pp. 358-368

Febr. nr. 29: pp. 370-380

Ontbrekende nummers: 30 en 31

Mei nr. 32: pp. 394-404

Ontbrekend nummer: 33

Nov. nr. 34: pp. 434-444

Dec. nr. 35: pp. 446-460

1947
Jan. nr. 36: pp. 462-476

Febr. nr. 37: pp. 478-496

Juli nr. 38: pp. 498-520

Sept. nr. 39: pp. 522-542 (Overlijden J.H. Tromp)

Okt. nr. 40: pp. 546-558

Nov. nr. 41: pp. 562-574

Ontbrekend nummer: Nr. 42 (Dec '47 of Jan '48)

1948 (gedrukt in de kleur: groen)
Febr. nr. 43: pp. 594-606

Maart nr. 44: pp. 610-622

April nr. 45: pp. 626-638

Juni nr. 47: pp. 658-670 (overlijden mevr. D Reuvekam-van der Veen)

1949 (gedrukt in de kleur: blauw)
Febr. nr. 51: pp. 722-736

Maart nr. 52: pp. 740-752

Ontbrekend nummer: 53

Mei nr. 54: pp. 768-780 (Overlijden Dick Goudeket)

Juli nr. 55: pp. 782-796 (Opmerking: Fout, moet juni zijn)

Juli nr. 56: pp. 798-805 (Extra: de kleuterkrant)




In 1996 fuseerde het Lorentz Lyceum met de Rommert Casimir Havo tot het Lorentz Casimir Lyceum.
Bron: https://www.grooteindhoven.nl

Pareltje uit het Archief: Lorentz Lyceum haalt opgelucht adem


Het Regionaal Historisch Centrum Eindhoven (RHCe) dook opnieuw in de archieven [schenking] en vond een bijzonder document: het bevrijdings- en kerstnummer van Rond de Kastanje, de schoolkrant van het Lorentz Lyceum uit december 1944. Deze uitgave biedt een unieke blik op de bevrijding van Eindhoven door de ogen van scholieren.

Het Lorentz Lyceum, opgericht in 1930 aan de Parklaan, was destijds de vierde neutrale school in Nederland. De school trok vooral kinderen van hoger opgeleid, niet-katholiek Philips-personeel. Acht jaar na de oprichting verscheen de eerste editie van de schoolkrant, vernoemd naar de kastanjeboom op het schoolplein. Helaas is de reeks niet compleet bewaard gebleven, maar het exemplaar uit 1944 is des te waardevoller.

Hoewel Eindhoven op dat moment al enkele maanden bevrijd was, is de oorlog nog voelbaar in de teksten. Het nummer opent met in memoriams van leerlingen die omkwamen bij het Duitse bombardement op feestvierend Eindhoven op 19 september. De redactie schrijft: “Het is voorbij, we zijn weer vrij”, maar benadrukt ook de spanningen van de bezettingstijd, zoals het omgaan met NSB’ers en landverraders, iets waar het Lorentz Lyceum gelukkig van gespaard bleef.

Naast serieuze reflecties bevat de krant ook luchtige rubrieken zoals Mixed Pickles, waarin grappige vertalingen en taalvondsten werden gedeeld. Advertenties van lokale ondernemers vullen de pagina’s, met Philips als vaste adverteerder op de achterzijde, een verwijzing naar de financiële steun van Anton Philips in de beginjaren.