Uit een oud boek van de Indische militaire postduivendienst.
Dat de postduif, vooral in oorlogstijd, van grote waarde is voor het overbrengen van berichten wanneer telegraaf en telefoonlijnen verstoord zijn, is algemeen bekend. Het is dan ook niet verwonderlijk dat het leger zich bezighield met alles wat op dit vlak van nut kon zijn. In ons Indische leger ging men als volgt te werk met deze gevleugelde koeriers.
De berichten, zoveel mogelijk ingekort tot telegramstijl, werden met een zeer fijne pen zo klein mogelijk geschreven op reepjes papier van een zeer lichte soort, 3 à 4 cm breed en zo lang als nodig. Dit werd gedaan met behulp van een loep. Op het reepje kwam heel wat te staan: het adres, de plaatsnaam, de datum, het tijdstip van verzending, de nummers van de duiven die hetzelfde bericht overbrachten, het bericht zelf, het volgnummer ervan en de naam van de afzender.
Als het bericht geschreven was, werd het zo dun mogelijk opgerold. Om het losrollen te voorkomen, wond men er in het midden een draadje omheen. Dit opgerolde bericht werd vervolgens in een kokertje van 4 à 5 cm lang gestoken, gemaakt van een stuk schacht van een ganzenveer (zie fig. I). Daarna werd het kokertje aan beide uiteinden met een klein propje was afgesloten om vocht buiten te houden. Met een warme naald en een stevige draad werd aan de binnenzijde van de waspropjes door de schacht gestoken. De draden werden een paar keer om het kokertje gewonden, voorzien van een stevige knoop, en het kokertje was klaar om aan de duif te worden bevestigd (zie fig. II).
De bevestiging gebeurde aan een van de grootste staartpennen, en wel aan een pen die nog stevig vastzat (een nieuwe pen of een pen die nog niet aan de beurt was om uit te vallen) (zie fig. IV). Dit was natuurlijk om te voorkomen dat de duif het bericht onderweg zou verliezen als de pen zou uitvallen. Het kokertje werd aan de onderkant van de pen bevestigd, zo dicht mogelijk bij de huid, zonder de duif te hinderen. Een van de draden van het kokertje werd opnieuw in een naald gestoken en door de schacht van de staartpen gehaald, waarna de uiteinden van het draadje werden aangetrokken en met een knoop werden vastgelegd. Figuur III laat dit duidelijk zien (let op: de afgebeelde pen is geen staartpen). Men zorgde ervoor dat de draadjes onder de baarden van de veer bleven door de naald opzij in de schacht te steken. Hierdoor konden de draden ook niet verschuiven.
Bron: De duivenbode; geïllustreerd veertiendaagsch jeugd- en sportblad, jrg 3, 1925, no. 12, 13-06-1925, aanwezig in Delpher.nl
