Document over L.O. Woensel © Niod 

L.O. Woensel


De Landelijke Organisatie voor Hulp aan Onderduikers (L.O.) was tussen medio 1942 en mei 1945 een Nederlandse verzetsbeweging tijdens de Tweede Wereldoorlog. In Eindhoven waren verschillende L.O.-afdelingen actief. Doordat het L.O. Strijp-archief bewaard is gebleven, is relatief veel over de werkwijze bekend. Ook in Woensel werd een omvangrijk netwerk opgezet en zijn honderden mensen door hen geholpen. Bij het NIOD is een verslag gevonden van de werkwijze en de namen van de hoofdpersonen. Een aantal namen was al bekend, maar hun specifieke werkzaamheden tijdens de oorlog nog niet.

Gerrit J. van Ellenberg

G.J. van Ellenberg woonde aan de Adriaan Dorsmanstraat 143 in Woensel en was getrouwd met Aaltje Eding. Eind 1941 of begin 1942 werd hem via een zwager verzocht om een Joods echtpaar voor drie weken in huis te nemen. Hij zag in dat hij hiermee een christenplicht kon vervullen. In augustus of september 1943 zocht hij contact met de L.O. Eindhoven. Op dat moment had hij al vele onderduikers geholpen en zelf voor de nodige financiering gezorgd door geld te lenen bij kennissen. Later, binnen het verband van de L.O., verliep de financiering soepeler. Wanneer er een tekort aan distributiekaarten was, werd dit aangevuld door de verzetsgroep Trouw. Op de dag van de bevrijding had hij de zorg over 110 onderduikers, onder wie veel Joden.

Bij een gelegenheid transporteerde hij een Joodse man van Eindhoven naar Utrecht. Bij aankomst op het adres in Utrecht bleek de man te zijn overleden, vermoedelijk door de emoties van het zien van zoveel mensen op het station na een onderduikperiode van tweeënhalf jaar. Omdat de man niet direct op legale wijze begraven kon worden, werd hij 's avonds in een stadsgracht achtergelaten. De volgende ochtend werd het drijvende lichaam door de politie gevonden, geïdentificeerd en alsnog begraven. Op deze wijze kreeg de man uiteindelijk toch een normale begrafenis. G.J. van Ellenberg werkte nauw samen met Jos Buskens.

Jos Buskens

J.H.A. Buskens, Woenselsemarkt 9, Eindhoven.
Rayonleider L.O. Woensel. Zijn vader was brood- en banketbakker.
Eerste illegale werk: 1942 gecollecteerd voor ambtenaren die moesten duiken. Deelname aan verzet op principieel godsdienstige gronden. Vermoedelijk rond mei-staking 1943 via Max Laurey in contact gekomen met Piet Goede en Jan Custers.
Custers vertelt in zijn verslag; "Tezamen met Piet Goede, Max Laurey, Leo Verdijk, Kees van Leeuwen, Jac Hermans, Mej. Jansen en Jos Buskens werd de L.O. organisatie gestart en opgebouwd. Er bestond in Eindhoven toen nog geen organisatie, voor zover mij bekend." "Vanaf augustus 1943 werd begonnen met PB-vervalsing en terughalen van "geblokkeerde stamkaarten" (op de zg. rose briefjes) en huisvesten van onderduikers."
Jos Buskens heeft wel tijdens de oorlog moeten onderduiken, omdat hij niet in Zeeland wilde werken. Hij zet vanuit het huis (Hemelrijken 2??) van "zijn meisje" zijn L.O. werk voort, lezen we in het Custersverslag.

Heeft tussen de 200 en 300 onderduikers verzorgd. Contact met andersdenkende medewerkers was zeer goed.

Foto 11 october 1944 met vooraan  E.Th.J. Cornelese
From left to right: Mr. E.Th.J. Cornelese, Cpl. Johnny Davies, RTG, Thea Cornelese, Alf. “Titch” Mead, Willy Cornelese, Jimmy Smith, Mrs. J.P. Cornelese, Freddy Glasspool.
bron foto: https://trevorgreenwood.co.uk/tg/photos/eindhoven-11-10-44/

E. Th. J. Cornelese

E.T.J. Cornelese woonde aan de 2e Lieven de Keylaan 22 in Eindhoven. Hij was een medewerker van Jos Buskens en wijkleider van de landelijke onderduikorganisatie.

Cornelese nam deel aan het verzet op grond van zijn principiële rooms-katholieke levensbeschouwing. Hij stond afwijzend tegenover nazi-Duitsland vanwege de ervaringen die hij tijdens diverse zakenreizen in dat land had opgedaan. Hij was werkzaam bij Philips op het productiebureau van de afdeling E.T.F.

Zijn eerste illegale activiteiten bestonden uit de incidentele levering van papier rond eind 1941 voor het destijds nog gestencilde blad Vrij Nederland. Later vervalste hij op zijn bureau, dat verbonden was aan het arbeidsbureau, lijsten van personen die in aanmerking kwamen voor uitzending naar Duitsland (de Arbeitseinsatz). In augustus 1943 werd hij via Piet Goede in contact gebracht met Jos Buskens.

Over het algemeen was de samenwerking tussen verzetsmensen met verschillende achtergronden goed. Hoewel er weleens moeilijkheden waren, hadden deze geen remmende invloed op de werkzaamheden. Daarnaast was hij actief in het Eindhovense netwerk dat geallieerde vliegtuigbemanningen en piloten hielp terug te keren naar Engeland.