Na augustus 1941: Gevangenschap en overplaatsingen

Detentie van Backus, Mudde en Altenburg
Na augustus 1941 zit Louis Backus, samen met zijn Philips-collega's, in Zelle 84 U van het Deutsches Untersuchungs- und Strafgefängnis aan de Pompstationsweg 14 te Scheveningen.

21 september 1941:
De Eindhovense predikant dominee A.J. Fanoy bezoekt Jacob Mudde in het Oranjehotel.

23 september 1941:
Jacob Mudde, Sep Altenburg en Louis Backus worden overgeplaatst naar het tuchthuis in Rheinbach.

31 oktober 1941:
Jacob Mudde en Sep Altenburg worden opgesloten in het tuchthuis van Siegburg.

4 september 1944:
Louis Backus wordt getransporteerd naar concentratiekamp Rodgau-Dieburg.

Eind oktober 1944:
Louis Backus wordt ingesloten in het tuchthuis van Coswig aan de Elbe.

Het lot van Maréchal en Dalmeijer

15 mei 1942:
Alle Nederlandse officieren, waaronder kapitein P.N. Maréchal, worden onverwachts opnieuw in krijgsgevangenschap genomen. Maréchal komt via diverse kampen uiteindelijk terecht in Stanislau (Polen).

Augustus 1942:
P.N. Maréchal wordt bij zijn terugkomst in Scheveningen tijdelijk in vrijheid gesteld. Hij gaat in Venlo wonen en moet zich regelmatig melden in Roermond, waarna hij later alsnog het hierboven genoemde kamptraject ingaat.

8 februari 1943:
Dit is de vermoedelijke overlijdensdatum van korporaal J.J. Dalmeijer, vermoedelijk na een overplaatsing naar een werkkamp.

Tijdens de gevangenschap in Siegburg (1941-1945)

Hulp vanuit Philips
Philips toonde tijdens de oorlog grote zorg voor de politieke gevangenen in het tuchthuis van Siegburg. Piets Altenburg, de zus van Sep Altenburg, kwam in 1943 onverwacht op bezoek in Siegburg. Sep herinnert zich hierover: "Ik wist niet wat ik hoorde toen ik uit de Schneidersaal werd gehaald. Dit bezoek was mogelijk dankzij de bemiddeling van Philips. Zij zorgden ervoor dat Piets een visum kreeg en tot Keulen kon meereizen in de auto van de heer mr. W.E.A. de Graaff, een bekend figuur binnen Philips. Later bleek hij via Zwitserland een lijn met Londen te onderhouden. Ik moet niet vergeten te vermelden dat Philips heel veel heeft gedaan voor de werknemers die politiek gevangene waren geworden."

Door het bezoek van Piets kreeg Philips een duidelijk beeld van de erbarmelijke omstandigheden in het Siegburgse Zuchthaus. Hierop werd in Eindhoven een grote inzamelingsactie gestart voor de zieke gevangenen, met name voor de tbc-patiënten. Levensmiddelen werden ingezameld bij boeren in de omgeving van de stad. De grote uitdaging was vervolgens hoe deze pakketten in Siegburg konden komen.

Seps zus probeerde tevergeefs officiële etiketten te krijgen bij het Rode Kruis in Den Haag voor de pakketten. "O schande!", merkte Sep hierover op. Philips zorgde er echter voor dat alles alsnog in Siegburg aankwam. De pakketten werden verdeeld onder de zieke gevangenen in het lazaret. Seps zus reisde destijds met een vals visum. Bij dit transport waren onder anderen Ineke Kruijf en de heer Den Hartog van de Philips-bewakingsdienst betrokken – die opvallend genoeg ook aanwezig was geweest bij de arrestatie van Louis Backus. Ook Pfarrer Münster speelde een rol; hij werd eerst buiten de gevangenis bezocht. Zo werd de basis gelegd voor het transporteren van ernstig zieken naar Nederland, een onwaarschijnlijk verhaal dat desondanks werkelijkheid werd.

Vele jaren lang hebben er negatieve berichten over Philips de ronde gedaan, namelijk dat het bedrijf puur van de oorlogssituatie geprofiteerd zou hebben. Sep Altenburg dacht daar heel anders over. Zo betaalde Philips het salaris van alle politieke gevangenen die daar in dienst waren de gehele detentieperiode voor 80% door aan de achtergebleven gezinnen.

Transport van zieke gevangenen
Steeds meer gevangenen in Siegburg werden ernstig ziek, veelal lijdend aan tbc. Mede door de informatie van Piets Altenburg was men in Eindhoven nauwkeurig op de hoogte van de situatie. De Strafvollzugsordnung van de Duitse justitie bevatte bepalingen dat ernstig zieken niet in staat werden geacht hun straf te ondergaan, waardoor zij naar een ziekenhuis moesten worden overgebracht. Dankzij hoge functionarissen in dienst van Philips lukte het om zelfs zwaar gestraften uit de gevangenis in een ziekenhuis te krijgen. Henk Visser en Piet Notenboom, beiden veroordeeld tot levenslange gevangenisstraf, lagen al wekenlang in het lazaret met zware tbc. Verdere verpleging ter plekke zou hun dood hebben betekend.

Via diverse kanalen lukte het om voor hen een strafonderbreking te krijgen, wat inhield dat ze naar Nederland vervoerd moesten worden. Een reguliere ziekenauto van Philips kon de afstand echter niet zelfstandig afleggen vanwege het grote tekort aan benzine. Als oplossing werd de ziekenauto op een vrachtwagen geplaatst die op houtgas reed.

In mei 1944 zagen de gevangenen vanuit de Schneidersaal dit merkwaardige transport het terrein van het Zuchthaus oprijden. Na dit eerste transport zijn nog zes gevangenen gerepatrieerd, waaronder Tom Rouppe van der Voort. De net afgestudeerde Nederlandse arts en Engelandvaarder Frithjof B. Heberlein heeft hierbij vele gevangenen medisch gered. In 1979 ontving hij hiervoor een koninklijke onderscheiding.

Bevrijding en de periode na de oorlog

De bevrijding

10 april 1945:
De Amerikanen bereiken het tuchthuis van Siegburg, waar Jacob Mudde op dat moment met vlektyfus in het ziekenhuis ligt.

28 april 1945:
De geallieerden bevrijden het tuchthuis van Coswig, waar Louis Backus is opgesloten. Tegelijkertijd bevrijden de Russen het kamp Neubrandenburg, waar P.N. Maréchal wordt vastgehouden.

Eind april 1945:
Sep Altenburg wordt door de Amerikaanse strijdkrachten in Duitsland bevrijd.

Mei 1945:
Louis Backus keert na de bevrijding direct terug naar huis.

29 mei 1945:
Sep Altenburg arriveert na vele omzwervingen in Luxemburg.

31 mei 1945:
P.N. Maréchal keert terug in Nederland.

5 juni 1945:
Jacob Mudde, herstellende van vlektyfus, arriveert weer in Eindhoven.

Rond 15 juni 1945:
Sep Altenburg is terug in zijn thuisstad Eindhoven.

Juni 1945:
De ondergedoken Willem Dijs wordt gearresteerd op zijn onderduikadres in Hilversum.

5 juli 1945:
Julia Iding wordt bij haar terugkeer in Nederland gearresteerd bij grensovergang Beek nabij Nijmegen.

Na de oorlog: Terugkeer en verwerking
Na de repatriëring hebben Sep Altenburg en Jacob Mudde grote moeite om hun draai te vinden in de burgermaatschappij. Jacob Mudde hervat na verloop van tijd zijn werkzaamheden voor Philips. Louis Backus krijgt vanwege zijn slechte lichamelijke toestand eerst vier maanden ziekteverlof van Philips.

1 oktober 1945:
Louis Backus hervat officieel zijn werkzaamheden bij Philips.

Sep Altenburg verhuist naar Arnhem en krijgt daar een aanstelling bij het Arnhemse districtsbureau Oog & Oor. Deze dienst had als doel de communicatie tussen overheid en burger te verbeteren en gaf tevens herinneringsboeken van oud-gevangenen uit. In juli 1946 wordt het bureau in deze functie opgeheven. Daarna richt Sep zich op het organiseren van reizen naar voormalige kampen voor jongeren.

Sep Altenburg heeft Louis Backus destijds vergeven dat hij onder druk namen heeft genoemd tijdens de verhoren, hoewel Louis daar zelf zijn hele leven lang grote moeite mee blijft houden.

Gerechtigheid en levenslopen

1948:
Jacob Mudde treedt op als getuige in de strafzaak tegen Willem Dijs. Dijs wordt zwaar aangerekend dat hij zijn eigen Philips-collega Mudde niet heeft beschermd, maar hem doelbewust aan de SD heeft uitgeleverd. Tegen Dijs wordt aanvankelijk negen jaar gevangenisstraf geëist, wat door het Bijzondere Gerechtshof wordt omgezet naar zes jaar met aftrek. Tevens wordt hij ontzet uit zijn kiesrechten en mag hij gedurende elf jaar geen openbaar ambt bekleden. Willem Dijs zal zijn straf echter nooit volledig uitzitten en wordt voortijdig in stilte vrijgelaten. Hij ontvangt tot zijn dood in 1969 50% van zijn rijks- en Philips-pensioen. Door zijn toedoen zijn diverse personen in concentratiekampen terechtgekomen, van wie er één in Duitsland is gefusilleerd.

17 maart 1952:
P.N. Maréchal overlijdt op 58-jarige leeftijd als gepensioneerd luitenant-kolonel.

18 april 1956:
Jacob Mudde overlijdt in Frankfurt aan de gevolgen van een maagbloeding. Hij is dan slechts 37 jaar oud; de jaren van zware ontberingen hebben zijn leven drastisch verkort.

Later na de oorlog verhuist Louis Backus naar Heemstede.

1969:
Willem Dijs overlijdt.

1979:
De arts Frithjof B. Heberlein ontvangt een hoge onderscheiding voor zijn medische reddingswerk in de kampen.

1989:
Louis Backus overlijdt.

Boek en nalatenschap

2000:
De aangrijpende belevenissen van Sep Altenburg worden opgetekend in het boek Levenslang door Jurr van der Giessen. Dit werk gaat diep in op hun gezamenlijke lijdensweg in de diverse Duitse tuchthuizen.

25 februari 2005:
Sep Altenburg overlijdt in Bergen op Zoom.

Rond 2010:
De wijk waarin het ouderlijk huis van Sep Altenburg aan de Lochemstraat 63 stond, wordt definitief afgebroken.